Hy Lạp

Bố đã đến Hy-lạp rất nhiều lần, và ngay từ lần đầu tiên đến đây, khi những hòn đảo nhỏ trên biển Aegean hiện ra dưới cánh máy , ý nghĩ đầu tiên của bố, là đưa các con đến đây, miền đất của những câu chuyện huyền thoại...

Chúng ta sẽ có một chuyến đi như vậy trong vài tuần tới, và bố đã cảm thấy hài lòng, khi các con sẽ có một kỳ nghỉ hè đầy thú vị, khi được đặt chân đến những đền thờ Hy lạp cổ kính ở Acropolis Athens và Acropolis Lindos, được đi trên những con đường nhỏ loanh quanh trong khu Plaka mà những nhà hiền triết và nhà thơ cổ đại đã từng đi. Bố khá phấn khích khi nghĩ đến việc sẽ cùng các con ngồi ngắm hoàng hôn ở Sounio, nhìn những tia nắng mặt trời chiếu qua những hàng cột nghìn năm ở đền thờ Poseidon. Có lẽ những gì các con sẽ nhìn thấy ở Glyfada, Namea, Rodos, Thira, Pireaus, Navplion,... sẽ giúp các con trai của bố hiểu hơn về thế giới rộng lớn và đáng yêu của các con.

Thiều Quang có lẽ sẽ thích thú hơn với những câu chuyện thần thoại Hy Lạp khi tận mắt nhìn thấy sân vận động Panathinaikos bằng đá cẩm thạch trắng nơi câu chuyện về tráng sĩ chạy bộ hơn 30km từ Marathon về báo tin thắng trận. Chúng ta sẽ có rất nhiều thứ để đọc, nhiều nơi để đi, và những câu chuyện thần thoại Hy lạp sẽ trở nên gần gũi với các con hơn.

Trong rất nhiều năm, bố đã từng ước mơ được đặt chân đến đất nước xinh đẹp và thanh bình này, và bố đã phải chờ đợi rất lâu để có thể biến ước mơ ấy thành hiện thực.

Các con đã may mắn hơn khi được đến đây, được nằm dưới gôc cây olive trong một ngày nắng, và nghĩ về những huyền thoại đã qua...

Hãy chuẩn bị mọi thứ cho một kỳ nghỉ vui vẻ nào, các chàng trai của bố.

Yêu nước

Bố nhớ, ở tuổi của các con, bố đã được học khá nhiều, đọc khá nhiều về lòng yêu nước, dù bằng cách này hay cách khác, dù có lẫn lộn những câu chuyện có thật và không có thật, thì bố và những bạn bè của bố cũng đã may mắn được lớn lên bằng một tình yêu có thật với đất nước này.

Có thể các con đã có những thiệt thòi nhất định, khi sinh ra vào thời mà người lớn cũng quen với việc than vãn và kêu ca hơn là nghĩ về lòng yêu nước của mình (và bố đôi khi cũng như vậy...).

Yêu nước thực ra là cái chẳng lớn lao gì.

Ví dụ cách các con yêu quý thiên nhiên, thích thú với những chuyến đạp xe ra Bãi Giữa vào cuối tuần, yêu quí cách mà những cây đỗ, những ngọn bí đang lớn lên, vươn dài trên những bãi đất màu mỡ, cả cách các con tò mò về những vạt sông sạt lở, bồi đắp mỗi ngày. Đấy là lòng yêu nước.

Yêu nước cũng chỉ đơn giản là niềm vui của các con trong mỗi kỳ nghỉ các con về quê, chơi và nghe bà nội kể những câu chuyện bà đã kể cho bố nghe hàng chục lần ngày bố còn bé tí cho đến lúc đã thành người lớn.

Thời của bố, yêu nước đôi khi là chuyện khá lớn lao và mênh mông, là phải căm thù một ai đó, những người nào đó, nhưng ở thời của các con, đơn giản hơn là cách mà con yêu thương những người đồng bào xung quanh mình, biết giúp đỡ một người khó khăn, biết suy nghĩ khi gặp một người bất hạnh.

Yêu nước thực ra là một nhu cầu của chính mỗi chúng ta, bởi vì chúng ta cần một chỗ dựa, một niềm tin để có một cuộc sống hạnh phúc. Yêu nước hẳn nhiên không phải là phô bày, trình diễn với những người khác về tình yêu của mình, đôi khi chỉ đơn giản là biết yêu những gì xung quanh mình, biết mình thuộc về ai, thuộc về nơi nào, để biết mình sẽ đi về đâu, sẽ sống thế nào.

Đối với bố, yêu nước đôi khi chỉ giản dị là làm một điều gì đó tốt hoặc tốt hơn mỗi ngày, mang lại cho những người xung quanh một niềm vui nho nhỏ.

Cho nên các con trai của bố không nên băn khoăn nhiều về chuyện mình có yêu nước hay không, và yêu nước thế nào cho đúng cách. Yêu thương những người xung quanh mình, và biết yêu thương mình, cũng đã là cách các con yêu nước đúng cách rồi...

Khi con 6 tuổi

Hôm 21.2 vừa rồi, Hoàng Anh bước sang tuổi thứ 6...

Thực ra thì Hoàng Anh đã qua tuổi thứ năm từ tháng trước, cho nên việc bố bây giờ mới viết về tuổi thứ 6 của con, kể ra là cũng tệ.

Bố đang nhớ xem lúc anh Thiều Quang lên 6 tuổi thì có gì thú vị, và nhớ ra đấy là ngày anh Thiều Quang chuyển đến một ngôi trường mới, mặc áo vest, đeo nơ và ăn sáng với bố ở một quá cà-phê ấm cúng ở Hồ Tây trước khi đến lớp làm quen với các bạn mới. Lúc ấy bố đã khá băn khoăn, không hiểu liệu quyết định chuyển trường cho anh Thiều Quang có gây ra khó khăn gì cho anh không, rất may mắn, dù năm ngoái anh Thiều Quang lại phải chuyển trường một lần nữa, nhưng quyết định chuyển trường cho anh Thiều Quang hồi đấy là đúng đắn.

Cái mà con nhận được từ những lần chuyển trường của anh, là những kinh nghiệm của bố mẹ, để con không phải chuyển từ trường này sang trường khác, không phải thử lại những cái chưa ổn mà bố mẹ và anh gặp phải khi tìm một chỗ học phù hợp và tốt cho con.

Khi nhìn con đi cái xe đạp của anh Thiều Quang, bố cũng nghĩ đến chuyện là con chưa có được niềm vui như anh Thiều Quang khi được bố mua tặng một cái xe đạp mới, đơn giản vì cái xe của anh còn rất tốt, và con thì cũng thích cái xe đó, và nếu đi mua một cái xe mới, bố hẳn là sẽ mua cho con một cái xe cùng loại.

Bố không có những trải nghiệm của một đứa trẻ làm em để chia sẻ với con, nhưng cái mà bố luôn phải nghĩ, là làm thế nào để các con không cảm thấy bố ưu tiên ai hơn, hay bất công với ai hơn, trong số các con. Cho nên, cái có thể làm bố vui hơn cả, là sự chững chạc, đàng hoàng, vẻ người lớn và cả cách thể hiện tình cảm khá già dặn của con, cách con có được những tư duy và sở thích độc lập và sự sẵn sàng đôi khi đến mức quyết liệt để bảo vệ những suy nghĩ và quan điểm của mình.

Có thể vì thế, đôi khi con sẽ phải chịu thiệt thòi, ví dụ như chuyện sẽ phải hy sinh niềm vui có một cái xe đạp mới, vì cái xe đạp mới của anh Thiều Quang có vẻ như vài ba năm nữa vẫn rất là tốt, và nếu bố con mình thảo luận kỹ, có lẽ sẽ đồng ý rằng, chúng ta nên mua ...cho anh Thiều Quang một cái xe đạp khác khi anh ấy đã lớn hơn.

Có thể vì thế, sẽ có lúc mọi người nhìn thấy bố hình như yêu anh Thiều Quang nhiều hơn, mà không nhận ra rằng, trong mỗi bài viết bố dành cho anh Thiều Quang khi con còn chưa biết đọc, bố đều muốn viết để con cũng có thể đọc và hiểu, và chia sẻ với những tâm sự, những suy nghĩ của bố. Và tất nhiên, không ai có thể viết đi viết lại một câu chuyện cũ.

Khi bố đi làm việc, mọi người thường nói đến ưu thế của những người đi sau, đó là học được tất cả những bài học của người đi trước, để không mất thời gian lặp lại những sai sót của người đi trước. Trong nhà mình, con là người có nhiều ưu thế nhất về mặt này, và bố thấy có vẻ như con đã nhận ra được vài thứ hay ho trong cái ưu thế ấy.

Bố phân trần thế này có lẽ là hơi dài, và không phù hợp với một bài viết cho con nhân tuổi mới, nhưng bố vẫn nghĩ là bố nên viết, để con biết, cũng như con, bố yêu con "bằng cả cái vũ trụ này".

Chúc mừng sinh nhật chàng trai bé.

Những ngày nắng đẹp ở Nam Cực

Chúng ta đã vượt qua gần một nửa chặng đường của chuyến đi Nam Cực, và bố nghĩ chúng không phải may mắn, mà là đã cực kỳ may mắn trong những ngày vừa qua. Con đường đi qua Drake Passage đã nhẹ nhàng hơn nhiều so với những gì mà bố chuẩn bị, tàu đi xuôi gió đã giúp giảm đi nhiều sự tác động của những con sóng lớn trên ở Drake Passage. Chúng ta đến Deception Island trong sương mù, nhưng đã trải qua đủ bốn mùa trong mấy giờ ở trên đảo. Những ngày nối tiếp với mặt trời ló dạng ở Paradise Habour và nắng rực rỡ vài ngày qua giúp chũng ta đến base W không quá khó khăn.

Con cũng đã gặp được, đã nhìn thấy nhiều thứ mà con muốn thấy và nên thấy, từ những “bí mật” của con tàu với những “cánh gạt băng trôi” hai bên mà thuyền trưởng giới thiệu, cho đến những con cánh cụt Gentoo và Adelaide, những con hải cẩu Fur và Leopard, cả cá heo và những con cá voi killer whale, những con ó biển... Đã tận mắt nhìn thấy những tảng băng khổng lồ đổ ụp xuống ở đảo Stonelington hôm nay...

Nhưng đấy chính là cái mà bố lo ngại.

Mặc dù con đã học được cách chuẩn bị và sẵn sàng cho những chuyến đổ bộ, cách thức tìm hiểu và khám phá trong mỗi lần đặt chân lên đất liền, cách bảo vệ mình và bảo vệ thiên nhiên Nam Cực,... nhưng chính sự thuận lợi và may mắn quá lớn chúng ta đang có có thể làm con nghĩ đây là một chuyến du lịch.

Không phải lúc nào chúng ta cũng có thể dễ dàng nhìn ngắm những con chim cánh cụt và tận hưởng trải nghiệm của một con chim cánh cụt khi trượt bằng mông từ trên đỉnh núi ở trạm Brown xuống,...

Con đã biết là mỗi lần chúng ta lên bờ, các cô chú trong expedition team sẽ phải mang theo cả đồ ăn, trại và đồ ấm để chúng ta có thể ở lại qua đêm nếu thời tiết bỗng dưng bất trắc không cho phép chúng ta ở lại tàu.

Cũng chính ở Deception và đảo Cureville, con đã thấy thế nào là sự thay đổi chóng mặt của thời tiết Nam Cực, mưa đấy rồi lại nắng đấy, rồi lại tuyết rơi, rồi lại âm u,... Con đã nghe câu chuyện về hai nhà khoa học đã hy sinh khi quan sát bão tuyết ở base E sáng nay, hay chuyện tàu MS Explorer đã chìm ở gần base W khi cố gắng vào đây năm 2007. Sự thách thức của một chuyến đi đến Nam Cực chính là sự sẵn sàng cho những bất trắc như vậy, nhưng cũng là để con hiểu thêm và yêu thêm trái đất mà con đang sống và đang yêu quý. Những trải nghiệm ở Nam Cực sẽ là rất quan trọng để con biết hơn về thế giới và những thách thức mà con người, mà chính con, lúc nào đó trong cuộc đời sẽ phải đối mặt.

Bố tất nhiên, tin và mong là những ngày tới chúng ta lại tiếp tục may mắn và thuận lợi, nhưng con hãy nghĩ xem nhé, ví dụ, chúng ta sẽ làm gì giờ này trên bờ của Horseshoe nếu gió và những tảng băng không cản đường lên base Y, mà sẽ khóa đường chúng ta quay lại tàu....

Cuộc sống chính là như vậy, đầy thách thức nhưng cũng đầy thú vị, con trai ạ.

Nam Cực (2)

 Cuối cùng thì chúng ta đang ở gần Nam Cực hơn bao giờ hết, hơn một giờ nữa, máy bay sẽ đáp xuống Ushuaia, và 6 giờ nữa, chúng ta sẽ lên tàu Fram để đến Nam Cực.

Bố tin rằng đây là chuyến đi sẽ mang lại cho con nhiều ấn tượng nhất trong những chuyến đi mà chúng ta đã trải qua. Ví dụ đây sẽ là lần đầu tiên con có một chuyến đi biển dài ngày, chúng ta sẽ có 13 ngày trên tàu, sẽ đi qua những vùng đất luôn mang lại những cảm hứng cho con người hàng thế kỷ qua.

Lịch sử Nam Cực bao gồm nhiều tháng năm băng giá không có dấu chân người, cho đến khi những nhà thám hiểm đầu tiên đặt chân đến lục địa trắng này hồi đầu thế kỷ 20, khi chưa có máy bay để bay đến Ushuaia, khi chưa có những con tàu tiện nghi để rút ngắn hành trình vượt qua eo biển Drake Passage khắc nghiệt,…

Chúng ta sẽ đến Nam Cực trong sự tiện nghi, sẽ có thể nói chuyện với mọi người qua skype và cập nhật những hình ảnh hang ngày trên flickr hay facebook để chia sẻ với bạn bè của bố và của con. Trừ những lúc lên thuyền ghé vào Nam Cực, chúng ta sẽ có không gian tương đối dễ chịu trên tàu, ấm áp và thoải mái để ngắm những con cá voi quẫy mình trong đại dương Nam Cực bao la…

Những nhà thám hiểm đầu tiên đến đây với rất ít hiểu biết và trang bị, rất nhiều người trong số họ đã hy sinh để chúng ta có những hiểu biết hôm nay về miền đất này… Nhiều nhà khoa học giờ đây cũng đang sống hàng ngày ở Nam Cực, kể cả ở cực Nam của trái đất trong những ngày mùa đông lạnh lẽo không có ánh mặt trời, để những hiểu biết của chúng ta về Nam Cực, về thế giới ngày một nhiều hơn. Giờ đây chúng ta có thể dễ dàng theo dõi thời tiết hàng ngày ở Nam Cực qua cái máy tính của con trong phòng làm việc, điều mà các nhà thám hiểm chỉ vài chục năm trước còn mơ ước, con có thể dễ dàng đọc về các loài chim cánh cụt, từ những hiểu biết trước đó của bao nhiêu người từng đến đây và yêu mến mảnh đất này, yêu mến thiên nhiên và cũng như con, yêu mến những con chim cánh cụt đang yêu…

Nhưng như thế không có nghĩa là chuyến đi của con bớt đi sự thú vị. Con đã đặt chân đến những vùng đất mới, tận mắt thấy sự rộng lớn của thế giới và sự hữu hạn của hiểu biết, sẽ biết nhiều hơn về Nam Cực qua những bài học được các cô chú hướng dẫn trong chuyến đi, biết nhiều hơn về con tàu và hải trình chúng ta đi qua qua những cuộc nói chuyện với thuyền trưởng và các sĩ quan trên tàu. Tất nhiên, con đường đi đến đây cũng sẽ cho con biết nhiều hơn về thế giới, từ hình ảnh của sân bay DFW rộng lớn con vẫn xem trên google earth, đến sự khác biệt và quyến rũ của Buenos Aires, hay tận mắt nhìn thấy con song River de la Plata rộng lớn mà con nghĩ là một cái vịnh…

Những ngày thú vị của chúng ta đang ở phía trước, và bố hy vọng là con có thể học được nhiều thứ ở đây, từ chuyến đi này, và hiểu rằng thế giới này rộng lớn và hấp dẫn biết bao nhiêu.

Và tất nhiên, bố hạnh phúc vì đã mang lại cho con cơ hội tìm hiểu và khám phá thế giới, theo cách tốt nhất mà chúng ta có thể làm.

Nam Cực

Nhiều người hỏi bố, tại sao chúng ta lại có chuyến đi này.

Nếu câu hỏi này được đặt ra cho bố hai mươi năm trước, có lẽ bố sẽ trả lời, vì bố thích. Câu trả lời bây giờ của bố tất nhiên là khác, bởi vì bố thấy cần phải làm như vậy.

Ước mơ của Thiều Quang được đặt chân đến Nam Cực sẽ được coi là một ước mơ viển vông, đối với hầu hết người lớn. Không hẳn vì mọi người không thích đến đấy, không thích khám phá một miền đất mới, có khi chỉ đơn giản là ngay khi có ý nghĩ đấy, mọi người đã nghĩ ngay rằng, mình không làm được đâu, hoặc là sẽ chờ đợi xem có ai đó hay môt dịp may nào đó sẽ đến, và mang theo ước mơ của họ. Có nhiều ước mơ đã chết đi theo cách như vậy, khi con người lớn dần lên, nhìn thấy sự hữu hạn của những gì mình đang có và sự viển vông của những ước mơ. Nhưng nếu không còn những ước mơ xa vời và đôi khi viển vông ấy, chúng ta có lẽ chẳng còn gì cả. Những ước mơ đẹp đẽ luôn sẽ là điều quan trọng, giúp trẻ con lớn lên, và giúp người lớn nhận ra và gìn giữ những giá trị của cuộc sống tươi đẹp. Ước mơ khám phá những miền đất mới của con, do vậy, tất nhiên là cái mà bố cần và nên giúp con nuôi dưỡng, nó sẽ giúp con đi những bước xa hơn trong suốt cuộc đời của con sau này...

Bố tất nhiên cũng đầy hứng thú và say mê để trò chuyện với Thiều Quang về những điều đơn giản và lớn lao, như chuyện trái đất đang ấm lên, sự đổi thay của khí hậu hay chuyện bảo vệ môi trường sống đầy bất trắc của chúng ta. Người lớn thường không dễ dàng chia sẻ những suy tư như vậy của trẻ em, của những đứa trẻ ở tuổi của con, nhưng bố thì khác, bố hiểu những gì con nghĩ về thế giới sẽ còn đi theo con trong suốt cuộc đời, đem lại cho con nhiều thứ. Bố cũng tin là con sẽ học được nhiều hơn cách chia sẻ về những gì con quan tâm với mọi người, trước hết là với bạn bè con, với những người xung quanh, và biết đâu, với nhiều người khác. Chuyến đi này sẽ là một dịp tốt, để con chia sẻ những gì mình tận mắt nhìn thấy, tận mắt chứng kiến với mọi người...

Chỉ còn hơn hai mươi ngày nữa, bố con mình sẽ lên đường, sẽ là một chặng đường dài, nhưng sẽ đầy thú vị. Chúng ta sẽ dừng chân ở Dallas để con được nhìn thấy phi trường lớn nhất nước Mỹ mà con từng nhiều lần xem trên google earth, sẽ khám phá Buenos Aires quyến rũ, tìm kiếm những điều thú vị ở thành phố cực Nam thế giới Ushuia, đứng trên pier 39 ngắm những con hải cẩu đang phơi nắng ở San Francisco,...

Bố sẽ chờ xem bản presentation của con về chuyến đi sẽ thế nào, và chúng ta sẽ còn vài chục ngày để mua thêm nhiều thứ.

Việc đầu tiên mà chúng ta làm, có lẽ là trong tuần tới, sẽ bắt đầu ghi nhật ký của chuyến đi này, chuyến đi có vẻ như sẽ giúp con trở thành người trẻ nhất đặt chân đến Nam Cực...

Cơ hội trong những rủi ro

Thiều Quang, con trai lớn của tôi bị một tai nạn nhỏ khi chơi ở trường, bị gẫy một cái xương khi chống tay xuống đấy, sáu tuần tới Thiều Quang sẽ phải bó bột để chờ xương liền lại. 

Tất nhiên, chúng ta đều hiểu rằng, việc con bị ngã ở trường hôm qua, bị gãy xương, phải bó bột, là một rủi ro, và là rủi ro không đáng có. Nhưng đấy cũng là một phần của cuộc sống, khi đôi khi mọi thứ không diễn ra giống như chúng ta mong muốn. Con sẽ phải bó bột tay trái của con trong sáu tuần tới, sẽ không thể đạp xe, không chơi golf, không tập đàn, và sẽ rất khó khăn để viết, vẽ bằng tay thuận của con trong sáu tuần tới.

Nhưng đấy không phải là mọi thứ. Và rủi ro không phải chỉ là những thiệt thòi, như bố con mình nói chuyện sáng nay trên đường đến Saint Paul để khám lại chỗ bó bột, có khá nhiều cơ hội cũng đang mở ra với con.

Cái đầu tiên, có lẽ là con sẽ học cách viết bằng tay phải, sáng nay bố đã nhìn thấy con làm việc đó, tất nhiên chữ sẽ chưa đẹp ngay được đâu. Nhưng có lẽ con sẽ nhanh chóng viết được đẹp đẽ thôi. Rất có thể sau cái tan nạn nhỏ này, con sẽ có thể tự hào vì mình có thể viết, vẽ được bằng cả hai tay, đấy nên coi là một khả năng đặc biệt và sự hạn chế cử động tay trái vì bó bột sẽ giúp con có được những trải nghiệm mới, phát hiện mới về những khả năng của mình.

Con cũng đã nhìn thấy các bạn cùng lớp và các bạn khác của con lo lắng và chia sẻ với con thế nào vào hôm qua và cả hôm nay khi con đến lớp. Những chia sẻ như thế không phải ai, và lúc nào cũng có thể có được. Con sẽ thấy là những gì con làm cho các bạn sẽ giúp con nhận được sự chia sẻ thế nào. Và bố cũng nghĩ, con sẽ gần gũi và thân thiết, chia sẻ với các bạn nhiều hơn, sẽ thấy các bạn giúp đỡ con ra sao nữa.

Hay là về cái câu lạc bộ đi xe đạp của các con, tất nhiên con không thể đạp xe trong sáu tuần tới, vì đi xe đạp bằng một tay là quá nguy hiểm ở tuổi con, nhưng điều ấy không ngăn cản việc con vẫn tiếp tục cùng các bạn tổ chức những chuyến đi khác, mà con sẽ là người tổ chức thực thụ, và chia sẻ với các bạn những trải nghiệm ở vị thế của một người tổ chức.

Bố cũng nghĩ, con sẽ học được cách trở thành một cậu bé mạnh mẽ hơn sau tai nạn nhỏ này.

Rủi ro đương nhiên là cái chả ai muốn, nhưng cách chúng ta ứng xử với những rủi ro mình gặp phải mới là quan trọng, con trai ạ... Hãy tìm những cơ hội và cả niềm vui trong khi chúng ta vượt qua rủi ro, mới là điều quan trọng...